Hekim Dede Türbesi

Sıcak Hanelerin ve Annelerin Tekkesi
Kapıaltıları ve Dar Sokaklar

Kapıaltıları: Mahallenin Meclisi Hakimdede’de evlerin
kapı eşiği sadece giriş yeri değildir.
Burası mahallenin meclisidir.

Akşamüstü güneş batarken,
kadınlar kapıaltına hasır serer.
Elinde tesbih, dizinde torun... Komşu gelir, "geç bacı" der.
Çay demlenir, dedikodu değil "dua muhabbeti" yapılır.
Kışın sobanın sıcağı kapıdan taşar.

Yazın serin taş eşiğe su serpilir.
Bir çocuk düşse ilk koşan kapıaltındaki teyzedir.

Urfalı der ki:
"Kapıaltısı, evin dışarı bakan gözüdür."
Hakimdede’de bu göz hiç uyumaz.
Hem bekler, hem kollar, hem misafir eder.

Dar Sokaklar:
Yankılanan Ayak Sesleri
Hakimdede’nin sokakları geniştirmez.
Omuz omuza, taşadır.
Araba zor girer ama muhabbet rahat girer.

2 kişi yan yana yürürken
3. kişi "selamun aleyküm" deyip geçer.
Sabah ezanında imamın sesi,
öğlen çocukların top sesi,
akşam türbeden dönenlerin ayak sesi...
Hepsi bu dar sokaklarda yankılanır.

Duvarlarda sarmaşık, kapılarda çivi izi,
eşiklerde aşınma vardır.
Çünkü bu sokaklardan yüzlerce yıllık ayak izi geçmiştir.
Kayıp olamazsın burada.

Çünkü bir teyze mutlaka "oğlum kime gidiyorsun?"
diye sorar ve yol gösterir.
Son Söz: Eksik Parçalar Tamamlandı.

Hakimdede,
zamanın en yavaş aktığı yerlerden biridir.
Burada Hekim Dede Türbesi vardır.
Şifa dağıttığına inanılan bu sade türbe,
mahallenin manevi merkezidir.
Perşembe akşamı Yasin sesi, Cuma günü Kur’an tilaveti eksik olmaz.
200 metre ileride Şeyh Bilal Tekkesi vardır.
İkisi arasında gelip gidenler,
aslında 500 yıllık bir geleneğin yolcusudur.
Burada saatine bakılmaz.
"Vakit namazla, vakit muhabbetle" geçer.
Bu tekke kültürü, Hakimdede’yi sadece bir mahalle olmaktan çıkarır.
Onu "yaşayan bir dergâh" yapar.

İşte Hakimdede böyle bir yerdir.
Müzik evlerden,
Sıcak hane ocaktan,
Sıcak anne kapıaltından,
Tekke türbeden,

Hayat ise dar sokaklardan taşar.
Burası büyük caddelerin,
AVM’lerin olmadığı ama gönüllerin geniş olduğu bir mahalledir.

Gelip 10 dakika kapıaltında oturan,
bir daha Şanlıurfa’yı unutamaz.
Çünkü Hakimdede sadece haritada bir nokta değil.
Oturulunca, dinlenince, koklanınca anlaşılan bir zamandır.

Hekim Dede Kimdir

Şanlıurfa’nın tarihî Hekim Dede Mahallesi’nde,
Hekim Dede Camii’nin yanında bulunan türbe,
şehrin önemli ziyaretgâhlarından biridir.
Hekim Dede’nin gerçek kimliği ve yaşamı hakkında kesin bilgi bulunmamaktadır.

Türbenin, çocuk sahibi olmak isteyenler,
çeşitli hastalıklardan şifa arayanlar ve dilekleri olan kişiler
tarafından ziyaret edildiği belirtilmektedir.
Özellikle hasta çocukların ve çocuk sahibi olmayı arzu eden
kadınların türbeyi ziyaret ettiği,
dua ve dileklerde bulunduğu aktarılmaktadır.

Türbenin üzerinde kesin bir yapım kitabesi bulunmamaktadır.
Caminin avlusundaki 1634 tarihli kitabe,
Hekim Dede makamının en azından bu tarihte mevcut olduğunu göstermektedir.
Türbenin duvarındaki kitabede ise 1803 tarihi okunmaktadır.

Halk arasında Hekim Dede’nin şifa veren bir kişi veya veli olduğuna dair çeşitli rivayetler bulunmaktadır.
Ancak bu anlatılar tarihî belge değil,
halk kültürünün bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:
Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü,

Üç kitabesi vardır.
Harim
(Ana ibadet mekânı) kapısı üzerindeki kitabesinde caminin,
Ahmed oğlu Bayram Bey tarafından 1634 (hicri 1043) yılında tamir edildiği belirtilmiştir.
Camiin güney batı tarafında bir de çeşme kitabesi bulunmaktadır.
Yazısı okunamayan kitabe üzerinde 1708 (hicri 1120) tarihi mevcuttur.

Caminin iç kapı üstündeki tahrip olan kitabesinde ise camiin ikinci veya üçüncü
tamirinin Mustafa Paşa tarafından 1776 (hicri 1190) yılında yaptırıldığı anlaşılmaktadır.
Hekim Dede türbesinin cami avlusundan taraf duvarının üzerinde yer alan
kitabede yalnız 1803 (hicri 1218) tarihi okunabilmiştir.
(Kaynak: "Kültür ve İnançlar Diyarı Şanlıurfa"
Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları Şehir Kitaplığı Dizisi:26)