Gravür 2

19 Yüzyıl sonlarında Ermeni mahallesinden Urfa kalesine bakış. 1. "Surp Astvadzadzin (Meryem Ana) Katedrali Ermeni Apostolik Kilisesi. Bu kilise, 1996 yılında harap bir durumda iken restore edilerek "Selahattin Eyyübi Camii'ne dönüştürülmüştür. Günümüzde düz damlı olan yapının 19.yüzyıl sonlanında çatılı olduğu görülüyor.
Ahmet Cihat Kürkçüoğlu

19 yüzyılın sonlarına ait bu gravür, tarihî Urfa’nın geçmişteki şehir dokusunu ve mimari zenginliğini gözler önüne seren önemli bir görsel belgedir. Gravürde, dönemin Ermeni Mahallesi’nden Urfa Kalesi’ne doğru uzanan şehir manzarası görülmektedir.

Görselde dikkat çeken en önemli yapılardan biri, Surp Astvadzadzin (Meryem Ana) Katedrali, yani Ermeni Apostolik Kilisesi’dir. Urfa’nın çok kültürlü ve çok inançlı tarihinin önemli simgelerinden biri olan bu yapı, 19. yüzyıl sonlarındaki görünümüyle gravürde belirgin bir şekilde yer almaktadır.

Günümüzde Selahattin Eyyübi Camii olarak kullanılan yapı, 1996 yılında harap durumda iken restore edilerek yeniden şehre kazandırılmıştır. Yapının geçmişteki mimarisi ile günümüzdeki görünümü arasında dikkat çekici farklılıklar bulunmaktadır. Gravür, günümüzde düz damlı olarak gördüğümüz yapının 19. yüzyılın sonlarında çatılı bir mimariye sahip olduğunu açıkça göstermektedir.

Bu ayrıntı, Urfa’nın tarihî yapılarının zaman içerisinde geçirdiği değişimleri anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Gravür aynı zamanda, Urfa Kalesi çevresindeki eski mahalle dokusunu, yapıların birbirleriyle olan ilişkisini ve dönemin şehir siluetini belgelemektedir.

Urfa; tarih boyunca farklı medeniyetlere, inançlara ve kültürlere ev sahipliği yapmış kadim bir şehirdir. Bu tür gravürler ve eski görseller, günümüzde büyük ölçüde değişen şehir dokusunun geçmişte nasıl olduğunu anlamamıza yardımcı olan değerli tarihî kaynaklardır.

Geçmişin Urfa’sın