Tepe Mezarlığı’ndan Müzeye: Çift Kubbe’deki Tarihi Mermer Mezar

Tepe Mezarlığı’ndan Müzeye: Çift Kubbe’deki Tarihi Mermer Mezar

Şanlıurfa Kalesi’nin doğusunda yer alan Tepe Mezarlığı
(Çift Kubbe Mezarlığı), yüzyıllar boyunca kentin en önemli defin alanlarından biri olmuştur.
Bu kadim mezarlık alanında yer alan nitelikli taş ve mermer eserler,
Şanlıurfa’nın sanatsal ve kültürel birikiminin önemli birer parçasıdır.

Mermer Mezarın Mimari ve Sanatsal Özellikleri
Sanat tarihçisi ve araştırmacı A. Cihat Kürkçüoğlu tarafından 1970’li yıllarda fotoğraflanarak belgelenen mermer mezar,
taş işçiliği ve form özellikleri açısından döneminin dikkat çeken örneklerindendir:

Devşirme Taş Kaide:
Mezarın oturtulduğu alt podyumda,
bölgedeki antik/erken dönem yapılardan devşirildiği anlaşılan stilize palmet ve yaprak motifli taş bloklar kullanılmıştır.

Mermer Sanduka ve Kaligrafi:
Sandukanın yan yüzeyinde derin kabartma tekniğiyle işlenmiş celî sülüs hatla yazılmış bir kitabe/ayet kuşağı yer alır.

Şahideler:
Sandukanın baş ve ayak ucunda silindirik formda yükselen iki adet işlenmiş mermer şahide (mezar taşı) bulunmaktadır.

Tahrip Riskinden Müze Korumasına (1979)
1970'li yıllarda açık alanda ve korumasız durumda bulunan bu mermer sanduka,
Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’daki birçok tarihi mezarlıkta olduğu gibi hava şartları,
tahribat ve kaybolma riskiyle karşı karşıya kalmıştır.

A. Cihat Kürkçüoğlu’nun arşiv belgeleriyle niteliği tescillenen mezar,
1979 yılında Kültür Bakanlığı ve Şanlıurfa Müzesi Müdürlüğü tarafından koruma altına alınarak
Urfa Müzesi’ne (günümüz Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi) nakledilmiştir.
Günümüzde müze bünyesindeki İslami taş eserler koleksiyonunda muhafaza edilmektedir.

Kaynakça
Kürkçüoğlu, A. Cihat. Şanlıurfa Kent Arşivi ve Fotoğraf Koleksiyonu, 1970'ler.
Kürkçüoğlu, A. C. Şanlıurfa Mimari Eserleri ve Taş İşçiliği, Şanlıurfa Kültür Sanat Yayınları.