Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Meydan ve Bayram Kutlamaları

Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Meydan ve Bayram Kutlamaları

1920’li ve 1930’lu yıllarda Belediye Meydanı,
milli ve mahalli bayramların coşkuyla kutlandığı ana toplanma alanıydı.
1927 yılına ait "Mektepler Bayramı manzarası,
Foto Kadri" ibareli arşiv fotoğrafı, meydanın erken Cumhuriyet dönemindeki kimliğini belgeler.
Bu dönemde meydanın siluetini; Eski Postane,
Eski Belediye Binası ve arka planda yükselen
Yusuf Paşa Camii minaresi belirlemekteydi.

İlerleyen yıllarda yapılan diğer bayram kutlaması fotoğraflarında ise meydanı çevreleyen yapı halkası genişler:
İdare-i Hususiye Binası,
Karameydan Hüseyin Paşa Camii minaresi ve kentin kadim simgesi
Ulu Cami minaresi bu görsel kompozisyona dahil olur.
Dönemin Belediye Başkanı Şıh Müslüm Parmaksız tarafından meydana lüks lambası
konulması amacıyla yaptırılan anıt kaide ise erken Cumhuriyet döneminin aydınlatma ve kentleşme hamlelerinin sembolik bir örneğidir.

1940'lar ve Modernleşen Meydan DokuSı

1930’ların ortalarından itibaren meydanda ciddi bir mekansal değişim başlar.
1934 yılında eski belediye binası yıktırılarak yerine modernize edilmiş
Belediye Gazinosu inşa edilir.
1940'lı yıllarda meydan;
İdare-i Hususiye Binası,
Eski Postane ve bu yeni Belediye Gazinosu üçgeninde şekillenir.
Belediye Gazinosu zaman içinde sadece bir dinlenme alanı değil;
Öğretmenler Lokali, belediye vezneleri ve
Şair Nabi Kütüphanesi gibi işlevlerle kentin kültürel odak noktası haline gelmiştir.

20. Yüzyılın İkinci Yarısı ve Dönüşen Yapılar

Meydanı oluşturan mimari yapılar,
zamanla kentsel dönüşüm ve ihtiyaçlar doğrultusunda kaybolmuştur:

İdare-i Hususiye Binası:
1950'li yıllardan itibaren Adliye Binası olarak hizmet vermiş,
1970'lerin sonunda Vilayet civarındaki yeni adliye binasına taşınmasıyla boşaltılmıştır.
Bir süre Urfa Musiki Cemiyeti’ne ev sahipliği yapan tarihi yapı,
1980'lerde yıkılarak alanı Kızılay İş Hanı bahçesine katılı,
günümüzde ise ticari kullanımlara ayrılmıştır.

Eski Postane:
Yıkılarak günümüzdeki Kapaklı Pasajı ve otel /alışveriş merkezi alanına dönüşmüştür.

Belediye Gazinosu:
Uzun yıllar kentin sosyal hafızasında yer tutan bina,
2000'li yılların başında (Ahmet Bahçıvan dönemi) yıktırılarak yerine bugünkü iş merkezi yapılmıştır.

Sonuç olarak; 1920'lerin ahşap ve taş dokulu,
minarelerle çevrili kamusal bayram meydanı,
1940'larda Cumhuriyet modernleşmesinin sosyal mekanlarına
(gazinolar, kütüphaneler) ev sahipliği yapmış;

20. yüzyılın sonlarından itibaren ise yerini ticari
iş merkezlerine bırakarak tarihi katmanlarını kaybetmiştir.