1923 yılı başlarında Bediüzzaman mezarlığı

1923 yılı başlarında Bediüzzaman mezarlığı önünden doğuya bakış.
Vali Ismail Izzet Bey caddesi (Asfalt Yol) yeni açılırken.

1. Bu günkü askeri gazinonun yerinde bulunan Askeri süvari atlarının tavlası "Manaj

2. Jüstinyen su kemerinin güney ucundaki "su terazisi".
Şehrin kuzey tarafından gelen
"Kehriz Suyu" bu su terazisi vasıtasıyla Su Meydanı Kadıoğlu Camiindeki Taksimiye'ye gelir,
oradan de lüle hesabı ile bazı evlere,
camilere ve hamamlara taksim edilirdi.

3. Hacı Kamil Köprüsü ve üzerindeki Hacı Yusuf Kamil Konağı.

4. Ayaklı Hamam. Bu hamam 1940'lı yıllarda Eski Saray ile birlikte yıkılmış,
yerine 1950'li yıllarda yazlık Saray Sineması yapılmıştır.

5. Eski belediye binası.
Bu günkü Kapaklı Pasajı'nın kuzeyine bitişik bu bina 1934 yılında
yıkılarak yerine Belediye Gazinosu yaprimıştır.
Bir ara Öğretmen Evi ve Belediye vezneleri olarak kullanıldıktan
sonra yıkılarak yerine bu günkü iş hanı inşa edilmiştir.

6. Muhammed Beg'in Bahçesi ve Beglerin Konakları.
Muhammed Beg, Rıdvaniye Camii'ni yaptıran Rıdvan Ahmet Paşa'nın
torunlarından olup asıl adı Hamevizade Mehmet Hilmi Paşa'dır
(ölümü 1905).

Beyaz sokakla, kuzeyindeki Vatan sokak arasında Begler ailesine ait
bahçe ve birer saray güzelliğindeki konaklar yer almaktaydı.

Fotografta, bu bahçe ve konaklaın henüz yeni bozulmaya başlandığı,
asfalt yolun bu bahçenin bozulmasıyla yeni açılmakta olduğu anlaşılıyor.
Bahçeye ait iki adet selvi ağacı yolun açılmasıyla yol üzerinde kalmış ve uzun yıllar yolun sembolü olmuştur.

Urfa Folklorunun kaynak kişilerinden merhum Emin Ergin'in anlattığına göre;
1950'li yılların ortalannda Belediye tarafından kesilen bu iki ağaç satılığa çıkarılmış,
Urfa'nın tanınmış marangoz ustalarından olan babası Halil Ergin tarafından
mobilya yapılmak amacıyla satın alınmıştır.
Babasının bu ağaçtan evleri için yaptığı sandığın uzun yıllar odalarına selvi kokusu yaymıştır).

1923 yılı sonlarında Bediüzzaman mezarlığı önünden doğuya bakış.

1. Kürkçüzade Ahmet Bican Efendi (Bican Ağa)
tarafından yaptırılan Bican Ağa Hanı ve üzerindeki misafirhane (Saray Oteli)..

Hanın güney cephesinde yer alan ve üst kata çıkan zengin taş süslemeli
kapının alınlığındaki Kürkçüzade Şair Remzi tarafından yazılmış
Η. 1318/M.1900 tarihli kitabede,
"Misafirhane-i Umumi Sene 1318, dedim Gevher gibi tarihine Remzi letafetle
bu mihmanhaneye cümle gelen çıksın saadetle sene 1318 (m. 1900)" yazılıdır.
Ahşap çatı ile örtülü olan bu misafirhane geçirdiği bir yangınla ortadan kalkmış,
yeri 1960'lı yıllarda

yazlık Türkmen Sineması olarak kullanılmıştır.

Zamanla el değiştirdiğinden
"Yemen Askeri Mustafa Ağa Hanı" ve
"Ahmet Naci'nin Garajı adlarıyla da anılan hanın orijinal biçimi son
zamanlarda avlusuna yapılan ilavelerle oldukça bozulmuş,
avlunun kuzeyindeki dükkanların arkasındaki kuzey duvar yıkılarak bu dükkanlara kuzeyden cephe açılmıştır.

2. Hacı Kamil Köprüsü ve Hacı Yusuf Kamil Konağı,

3. Ayaklı Hamam,

4. Eski Belediye,

5. Vatan Mektebi. Bu okul 1970'li yıllarda yıkılarak yerine günümüzde
Kız Lisesi olarak kullanılan bina yapılmıştır.